NGHỀ TRUYỀN THỐNG

Đi suốt dọc chiều dài đất nước, bất cứ nơi đâu cũng có những làng nghề truyền thống. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, những làng nghề, phố nghề vẫn tồn tại minh chứng cho sức sống mãnh liệt của mạch nguồn văn hoá kết tinh qua mấy nghìn năm. Bằng trí tuệ và đôi bàn tay tài hoa, các nghệ nhân người Việt đã bền bỉ gìn giữ và phát triển những làng nghề truyền thống, di sản văn hoá Việt Nam.








Nghệ nhân làng gốm Bàu Trúc
(Ninh Thuận)



Hình thành và phát triển
Những phát hiện về khảo cổ học, những cứ liệu lịch sử đã chứng minh được các làng nghề Việt Nam đã ra đời từ hàng ngàn năm trước đây[cần dẫn nguồn]. Cùng với sự phát triển của nền văn minh nông nghiệp, nhiều nghề thủ công cũng đã ra đời tại các vùng nông thôn Việt Nam, ban đầu là những công việc phụ tranh thủ làm lúc nông nhàn, để chế tại những vật dụng cần thiết trong sinh hoạt, phát triển lên thành nhu cầu trao đổi hàng hóa và tìm kiếm thu nhập ngoài nghề nông.
Những đặc điểm sản phẩm
Do đặc tính nông nghiệp và quan hệ làng xã Việt Nam, các ngành nghề thủ công được lựa chọn và dễ phát triển trong quy mô cá nhân rồi mở rộng thành quy mô gia đình. Dần dà, các nghề thủ công được truyền bá giữa các gia đình thợ thủ công, dần được truyền ra lan rộng ra phát triển trong cả làng, hay nhiều làng gần nhau theo nguyên tắc truyền nghề. Và bởi những lợi ích khác nhau do các nghề thủ công đem lại mà trong mỗi làng bắt đầu có sự phân hóa. Nghề đem lại lợi ích nhiều thì phát triển mạnh dần, ngược lại những nghề mà hiệu quả thấp hay không phù hợp với làng thì dần dần bị mai một. Từ đó bắt đầu hình thành nên những làng nghề chuyên sâu vào một nghề duy nhất nào đó, như làng gốm, làng chiếu, làng lụa, làng chạm gỗ, làng đồ đồng...




Lọ hoa - Một sản phẩm của Làng nghề Gốm bát Tràng- Hà Nội
Có 12 nhóm sản phẩm thủ công chính ở Việt Nam, bao gồm:
Mây tre đan
Sản phẩm từ cói và lục bình
Gốm sứ
Điêu khắc gỗ
Sơn mài
Thêu ren
Điêu khắc đá
Dệt thủ công
Giấy thủ công
Tranh nghệ thuật
Kim khí
Những sản phẩm thủ công mỹ nghệ khác
Những làng nghề nổi tiếng
Dù nhiều làng nghề đã biến mất cùng với thời gian, nhưng hiện nay, các con số thống kê cho thấy, Việt Nam còn có gần 2.000 làng nghề thuộc các nhóm nghề chính như: sơn mài, gốm sứ,vàng bạc, thêu ren, mây tre đan, cói, dệt, giấy, tranh dân gian, gỗ, đá...
Một số làng nghề nổi tiếng như
Làng sơn mài Cát Đằng (ý Yến, Nam Định)
Làng gốm Bát Tràng (Gia Lâm, Hà Nội)
Làng tranh Đông Hồ (Thuận Thành, Bắc Ninh)
Làng đá mỹ nghệ Non Nước (Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng)
Làng lụa Vạn Phúc (Hà Đông, Hà Nội)














Nghề gốm sứ
Xã Bát Tràng gồm hai thôn Bát Tràng và Giang Cao thuộc huyện Gia Lâm, Hà Nội. Theo lịch sử để lại, thì gốm Bát Tràng có từ đời Vua Lý Thái Tổ, vì vậy những viên gạch để xây nền móng của những cung điện Hoàng Thành đều là gạch Bát Tràng. Hầu hết những di sản văn hóa của nước ta đều có gạch Bát Tràng, từ Văn Miếu, đền Cổ Loa, đền Gióng đến các cung điện lăng tẩm của Huế... và các vùng nông thôn miền Bắc thì đình, chùa và các nhà khá giả đều xây gạch Bát Tràng. Ngày nay, các sản phẩm gốm Bát Tràng có mặt ở hầu hết các tỉnh thành trong cả nước và được xuất khẩu sang nhiều nước trên thế giới. Làng gốm Bát Tràng ngày nay không chi đơn thuần là một làng nghề truyền thống mà còn được phát triển thành làng nghề kết hợp du lịch. Gốm Bát Tràng được phân chia thành một số loại như sau: Đồ gốm gia dụng, Đồ gốm dùng làm đồ thờ cúng, Đồ trang trí.
Đồ gốm gia dụng: Bao gồm các loại đĩa, chậu hoa, âu, thạp, ang, bát, chén, khay trà, ấm, điếu, nậm rượu, bình vôi, bình, lọ, choé và hũ
Đồ gốm dùng làm đồ thờ cúng: Bao gồm các loại chân đèn, chân nến, lư hương, đỉnh, đài thờ, mâm gốm và kiếm. Trong đó, chân đèn, lư hương và đỉnh là những sản phẩm có giá trị đối với các nhà sưu tầm đương đại vì lẽ trên nhiều chiếc có cho biết rõ họ tên tác